Các hệ thống thủy canh tại nhà: Ưu điểm và nhược điểm

I. Lợi của việc trồng rau thủy canh

  • Thủy canh là phương pháp trồng rau không cần đất và mang lại nhiều lợi ích.
  • Tiết kiệm diện tích trồng: Có thể tận dụng không gian sân thượng,… Cùng một diện tích, thủy canh có thể cho năng suất gấp 5 lần trồng trên đất thường.
  • Tiết kiệm được 2/3 lượng nước so với trồng trên đất thường.
  • Thủy canh giúp cây sử dụng nguồn dinh dưỡng hiệu quả, triệt để.
  • Giúp giảm thời gian trồng, thu hoạch của cây, tiết kiệm được 50% thời gian.
  • An toàn với môi trường và không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

 

 II. Các hệ thống thủy canh tại nhà

Có nhiều hình thức thủy canh khác nhau, tuy nhiên mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm khác nhau. Tùy theo nhu cầu, điều kiện mà ta có thể áp dụng 1 trong 6 dang thủy canh cơ bản sau:

1. Hệ thống thủy canh tĩnh (Passive hypodronics system)

  •  Đó là một hệ thống không có phần di chuyển. Dung dịch dinh dưỡng được lấy từ các bể chứa qua các giá thể có thể hút dinh dưỡng cung cấp cho cây.
  • Hệ thống có thể sử dụng nhiều vật liệu để làm giá thể.
  • Xơ dừa (cocopeat) là một loại giá thể sử dụng nhiều và rẻ ở Việt Nam.

  • Ưu điểm: Dễ làm, dễ sử dụng, chi phí thấp.
  • Nhược điểm: Không thể trồng những cây lớn vì cần sử dụng một số lượng lớn dinh dưỡng mà giá thể không thể cung cấp kịp.

2. Thủy canh động (water culture system)

Các dụng cụ cần dùng cho hệ thống thủy canh động:

– Thùng chứa dinh dưỡng
– Bơm sục khí, ống dẫn khí
– Đá bọt
– Rỗ, ly chứa giá thể, giá thể
– Dinh dưỡng

Nguyên lý hoạt động của thủy canh động:

  • Phần giữ cây thường được làm từ xốp (Styrofoam) và được thả nổi trên dung dịch dinh dưỡng.
  • Máy sục khí cung cấp khí tạo thành các bọt khí chứa dung dịch dinh dưỡng và cung cấp oxy cho rễ cây.
  • Thủy canh động là hệ thống thường được lựa chọn cho kỹ thuật trồng rau diếp hoặc các loại trái cây phát triển mạnh khi gặp nước.

Ưu điểm: Thường được sử dụng trong giáo dục. Hộ thống ít tốn kém, chi phí đầu tư thấp, có thể tận dụng các vật liệu có sẵn.

Nhược điểm: Không thích hợp cho cây lớn, cây dài ngày.

3. Hệ thống thủy canh ngập và rút định kỳ (Ebb &Flow)

  • Hệ thống hoạt động bằng cách: Khay trồng cây tạm thời bị ngập với dung dịch dinh dưỡng và sau đó theo ống dẫn dinh dưỡng quay trở lại bồn chứa.
  • Các thiết bị cần cho hệ thống bao gồm: Một máy bơm chìm trong dung dịch, thiết bị hẹn giờ.
  • Khi thiết bị hẹn giờ bật – máy bơm chạy, dung dịch dinh dưỡng được bơm vào khay trồng.
  • Ngược lại hi thiết bị hẹn giờ đóng – máy bơm tắt, dung dịch dinh dưỡng chảy ngược vào bồn chứa.
  • Thiết bị hẹn giờ được thiết lập tùy theo kích cỡ cây, nhiệt độ, độ ẩm môi trường và loại môi trường sử dụng.
  • Ưu điểm: Là hệ thống linh hoạt, sử dụng được nhiều loại giá thể, giá thể không cần phải hút nước nhiều như phương pháp thủy canh động: đá để trồng cây Grow Rock, sỏi hoặc hột Rockwool…Có thể di chuyển các chậu cây một cách dễ dàng.
  • Nhược điểm: Một số loại giá thể (sỏi, đá..) có thể làm hư máy bơm, máy hẹn giờ không hoạt động có thể làm rễ cây khô và chết. Tuy nhiên nếu sử dụng các loại giá thể giữ được nhiều nước (sơ dừa, vermiculite…) có thể cải thiện một phần tình trạng này.

4. Hệ thống thủy canh nhỏ giọt (Hydroponics drip irrigation system)

  • Hệ thống thủy canh nhỏ giọt đã được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới.
  • Hệ thống đơn giản bao gồm: thiết bị tưới nhỏ giọt mà một máy hẹn giờ.
  • Máy hẹn giờ điều khiển bơm chìm dưới nước, thời gian được cài đặt kích hoạt máy bơm hoạt động và dinh dưỡng nhỏ vào từng gốc cây qua hệ thống ống.

 Hệ thống nhỏ giọt hồi lưu: 

  •   Dung dịch dinh dưỡng dư chảy ngược lại bồn chứa để tái sử dụng. Hệ thống hồi lưu sử dụng dinh dưỡng một cách hiệu quả. cho phép sử dụng máy hẹn giờ ít tốn kém vì hệ thống không đòi hỏi điều khiển chính xác.
  •   Ưu điểm: Tận dụng tối đa dung dịch dinh dưỡng, giảm chi phí bảo trì
  •   Nhược điểm: Hệ thống hồi lưu có thể có sự thay đổi lớn về pH và nồng độ của dung dịch dinh dưỡng, cần phải kiểm tra định kỳ.

Hệ thống nhỏ giọt không hồi lưu:

  • Dung dịch không chảy ngược lại bồn chứa. Hệ thống cần có máy hẹn giờ chính xác để điều chỉnh chu kỳ nước đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cho cây và tiết kiệm tối thiểu dung dịch dinh dưỡng sử dụng.
  • Ưu điểm: Dung dịch dinh dưỡng không bị thay đổi nhiều về pH và nồng độ.
  • Nhược điểm: Chi phí bảo trì, vận hành cao.

 5. Hệ thống thủy canh sử dụng màng dinh dưỡng  (N.F.T- Nutrient film techniquie)

  • Đây là một hệ thống khá mới mẻ ở nước ta. Hệ thống N.F.T có một dòng chảy liên tục, vì vậy không cần đến máy hẹn giờ. Dung dịch dinh dưỡng được bơm vào trong khay trồng chảy qua hết rễ của cây và sau đó theo ống dẫn quay trở lại bồn chứa.
  • Ưu điểm: Hệ thống có thể không dùng giá thể giúp tiết kiệm được chi phí. Thông thường cây được đặt trong rổ nhựa với bộ rễ lơ lửng trong dung dịch dinh dưỡng.
  • Nhược điểm: Hệ thống dễ bị ảnh hưởng bởi sự hư hỏng của máy bơm, dung dịch ngừng chảy, rễ cây nhanh khô và dẫn đến chết cây.

 6. Hệ thống khí canh (Aeroponics)

  • khí canh là hệ thống đòi hỏi kỹ thuật cao nhất, chi phí đầu tư lớn nhất.
  • Giống như hệ thống màng dinh dưỡng, rễ cây được phơi trong không khí và được phun sương với dung dịch dinh dưỡng.
  • Việc phun sương thường được thực hiện liên tục bởi vì rễ phơi trong không khí và nhanh bị khô nếu chu trình phun sương không hoạt động.

 Thủy canh là một hướng mới cho canh tác đối với một nước có 70% dân số làm nông nghiệp như Việt Nam. Hơn thế nữa, các mô hình thủy canh thu nhỏ có thể được áp dụng tại các hộ gia đình ở thành phố nhằm cung cấp nguồn thực phẩm sạch hàng ngày.

Với tốc độ đô thị hóa hiện nay, và tình trạng giảm diện tích đất nông nghiệp, nguồn nước ngày càng khan hiếm và sự biến đổi khí hậu thất thường. Tình hình thực phẩm bẩn, không an toàn phức tạp… Thủy canh là giải pháp tốt cung cấp nguồn thực phẩm an toàn và tiết kiệm trong điều kiện hiện nay.

You may also like...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *